İstanbul’un Maltepe ilçesine bağlı Başıbüyük Mahallesi’nde, kentsel dönüşümü teşvik etmek amacıyla 1/5000 ölçekli nazım imar planı notlarında değişiklik yapıldı. Bu değişiklik, Başıbüyük Mahalle Muhtarı ve 315 kişinin imzasıyla yapılan bir imza kampanyasının ardından geldi. İmzalı dilekçede, özellikle mevcut yapılaşma koşullarının kentsel dönüşüm için yetersiz olduğu ve deprem riski taşıyan binaların yenilenemediği vurgulanarak, “yaşanabilir, dönüşebilir, yenilenebilir” bir emsal artışı talep edilmişti.
Plan notu değişikliği, Başıbüyük Mahallesi’ndeki niteliksiz yapı stoğunun dönüştürülmesi, düzensiz ve sağlıksız yapılaşmanın iyileştirilmesi, yenileme gerektiren alanların kentsel dönüşüm çerçevesinde ele alınması amacıyla yapıldı. Bu değişiklik ile depreme dayanıklı yapıların ve nitelikli kentsel dokuların oluşturulması hedefleniyor. Plan değişikliği, kentsel dönüşüm sürecini hızlandıracak ve nitelikli parsellerin oluşumuna olanak tanıyacak şekilde yeniden değerlendirildi.
14 Haziran 2024 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı plan notu değişikliğine gelen itirazlar, 13 Mart 2025 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından değerlendirildi. Meclis, Maltepe Belediyesi’nin itirazı doğrultusunda, 16979, 16980, 16981, 16982 ve 16983 adalarında (eski 1556 ada 1 parsel) yapılaşma koşullarının aşağıdaki gibi olmasını kararlaştırdı:
- Konut ve Konut+Ticaret adalarında, 2000 m2’den küçük olmamak şartıyla.
- TAKS (taban alanı kat sayısı): 0.40.
- Emsal (katlar alanı kat sayısı): 2.00.
- Yençok (yapı yüksekliği): 8 kat.
Ayrıca, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı aşamasında toplu uygulama koşullarına göre uygulama yapılacak imar adalarında, toplam net alanın %20’si oranında kamu kullanımına açık sosyal altyapı alanları ayrılacağı belirtildi. Bu alanlar, planlanan donatı alanlarıyla bütünleşecek ve ilçe belediyesi tarafından avan proje sürecinde belirlenecek. Meclis, diğer tüm itirazları reddetti ve askıya çıktı.
Bu planlama alanı, İstanbul İli, Maltepe ilçesi Başıbüyük Mahallesi’nde yaklaşık 109 hektarlık bir alandır. Alan, 1/100.000 ölçekli İstanbul İl Çevre Düzeni Planı’nda “Meskun Alan, Orman Alanı, Üniversite Alanı, Kentsel ve Bölgesel Donatı Alanı, Askeri Alan ve Askeri Güvenlik Bölgesi” lejantlarında yer almaktadır. Mevcut geçerli plan ise 17 Mart 2017 onaylı 1/5000 Ölçekli Başıbüyük Mahallesi Nazım İmar Planı’dır.

