Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Ege Bölgesi’nin can damarı olan Aydın, Muğla ve Denizli illerini kapsayan 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Revizyonu’nu tamamladı. 2025 yılı hedef alınarak hazırlanan plan; tarım arazilerinin yapılaşma baskısından kurtarılmasından, Bodrum gibi turizm merkezlerinde “betonlaşmanın frenlenmesine” kadar radikal kararlar içeriyor.
ANKARA – Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mekânsal Planlama Genel Müdürlüğü, Türkiye’nin turizm ve tarım cenneti olan üç ilin geleceğini şekillendirecek planı askıya çıkardı. “Sürdürülebilir ve yaşanabilir bir çevre” temasıyla hazırlanan plan, bölgenin 2025 yılına kadar olan nüfus projeksiyonunu, sanayi gelişim alanlarını ve korunacak hassas bölgeleri net çizgilerle belirliyor.
İşte Aydın, Muğla ve Denizli’nin yeni anayasası niteliğindeki plandan öne çıkan başlıklar:
2025 Nüfus Hedefi: 5.6 Milyon Kişi
Planlama bölgesinin 2025 yılı projeksiyon nüfusu toplamda 5.634.282 kişi olarak öngörüldü. Bu nüfusun yaklaşık 4.9 milyonu kentsel, 700 bini ise kırsal alanlarda yaşayacak.
- Denizli: 2.025.117 kişi ile bölgenin en kalabalık ili olması bekleniyor.
- Aydın: 1.966.131 kişi.
- Muğla: 1.643.034 kişi.
Tarım Arazilerine “Organize” Kalkan
Planın en dikkat çekici maddelerinden biri tarım arazilerinin korunmasına yönelik. Verimli tarım arazilerine baskı yapan plansız sanayileşmenin önlenmesi hedefleniyor.
- Mutlak Tarım Arazileri Korunacak: Bu alanlarda sadece zorunlu tarımsal yapılar yapılabilecek, betonlaşmaya izin verilmeyecek.
- Organize Tarım Bölgeleri (OTB): Tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin dağınık değil, toplu ve modern tesislerde yapılması için özel “Organize Tarım Alanları” belirlendi. Özellikle Aydın ve Denizli’de jeotermal kaynakların kullanılacağı “Organize Sera Bölgeleri” teşvik edilecek.
Turizmde Rota Değişiyor: Deniz-Kum-Güneş’ten “Eko-Turizm”e
Muğla ve Aydın kıyılarında yoğunlaşan kitle turizminin yarattığı baskıyı azaltmak için “Eko-Turizm”, “Termal Turizm” ve “Yayla Turizmi” ön plana çıkarılıyor.
- Termal Turizm: Aydın (Buharkent, Germencik), Denizli (Pamukkale, Karahayıt, Sarayköy) ve Muğla’daki (Köyceğiz) termal kaynaklar sağlık turizmi için kullanılacak.
- Eko-Turizm: Kırsal kalkınmayı sağlamak amacıyla doğa ile uyumlu, betonarme olmayan yapılarla eko-turizm alanları (minimum 15.000 m² arazi şartıyla) oluşturulabilecek.
- Golf Turizmi: Muğla’da Bodrum ve Milas’ta ÇED olumlu kararı almış mevcut alanlar dışında, su kaynaklarını korumak adına yeni golf alanları önerilmedi.
Bodrum ve Kıyılara Özel Fren
Raporda, özellikle Bodrum’un taşıma kapasitesini zorlayan hızlı yapılaşma tehdidine dikkat çekildi. Bodrum Yarımadası için özel plan hükümleri getirildi.
- Doğal Doku Korunacak: Bodrum’da kentsel gelişim alanları dışında kalan makilik, fundalık ve tarım alanları “Doğal ve Ekolojik Yapısı Korunacak Alanlar” ilan edilerek yapılaşmaya kapatıldı.
- Bodrum-Bitez Özel Planlama Alanı: Bitez’deki tarımsal nitelikli araziler ve narenciye bahçelerini korumak için Tarım ve Orman Bakanlığı ile koordineli özel bir planlama süreci yürütülecek.
Sanayi “OSB”lerde Toplanacak
Bölgedeki sanayi yatırımlarının, verimli toprakları ve su havzalarını kirletmemesi için mevcut ve yeni önerilen Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) içine çekilmesi şart koşuluyor.
- Yeni sanayi alanı talepleri, ancak toprak niteliği düşük alanlarda ve minimum 20 hektar büyüklüğünde olması şartıyla değerlendirilecek.
- Denizli’de tekstil sanayisine alternatif olarak tarımsal sanayinin (gıda işleme, paketleme) geliştirilmesi hedefleniyor.
Enerji ve Çevre Dengesi
Yenilenebilir enerji (Rüzgar, Güneş, Jeotermal) yatırımları desteklenirken, bu tesislerin tarım arazilerine ve sit alanlarına zarar vermemesi için “Ekosistem Değerlendirme Raporu” zorunluluğu getirildi.
Plan, Ege Bölgesi’nin sadece turizm ve tarımla değil, bu değerleri koruyarak kontrollü bir şekilde büyümesini hedefliyor. 2025 yılına kadar tüm alt ölçekli belediye planlarının bu anayasaya uygun hale getirilmesi gerekiyor.
About the Author
